oleh Gandipan Nantha Gopalan
Pengumuman pembinaan pusat data berskala besar yang bernilai RM1.75 bilion di Bandar Serendah harus dipandang secara kritikal. Apa yang digambarkan sebagai kemajuan teknologi sebenarnya mencerminkan sebuah model pembangunan yang mengalihkan tanah, air dan tenaga di negara kita untuk kepentingan syarikat teknologi global.
Persoalan pertama ialah mengenai demokrasi. Keputusan yang akan mengubah guna tanah dan memberi kesan kepada sumber asas dibuat tanpa rundingan awam yang telus. Adakah Majlis Daerah Hulu Selangor benar-benar terlibat atau sekadar meluluskan projek yang telah diputuskan lebih awal? Serendah bukan sekadar lokasi pembangunan, tetapi kawasan dengan nilai alam sekitar yang tinggi dan suara komuniti yang harus didengar.
Isu air pula lebih membimbangkan. Pusat data memerlukan jumlah air yang besar untuk operasi penyejukan. Dalam keadaan bandar-bandar di Selangor terus berkembang dan permintaan air semakin meningkat, persoalan besar timbul sama ada negeri ini mampu menampung penggunaan tambahan yang besar daripada pusat data tanpa memberi tekanan kepada bekalan awam. Adakah air untuk rakyat akan dikorbankan demi pelabur teknologi? Ketika musim kering, konflik antara keperluan asas penduduk dan operasi pusat data bukan lagi kemungkinan, tetapi ancaman nyata.
Kemasukan pusat data ini juga mencerminkan kedudukan Malaysia dalam ekonomi global. Syarikat antarabangsa memilih negara seperti Malaysia kerana kos tanah yang rendah, sumber air yang mencukupi dan tenaga yang murah secara relatif. Kita menanggung kesan terhadap alam sekitar dan penggunaan sumber, sedangkan manfaat utama mengalir keluar. Ini adalah bentuk baharu pengekstrakan sumber dalam era digital.
Dari sudut ekonomi, manfaat kepada rakyat tempatan juga terhad. Pembinaan mungkin mewujudkan pekerjaan sementara, tetapi operasi pusat data sangat automatik dan memerlukan tenaga kerja yang kecil. Pada masa yang sama, sumber yang digunakan boleh menyokong sektor yang lebih memberi manfaat langsung kepada komuniti, seperti pertanian tempatan atau pelancongan lestari.
Akhir sekali, persoalan tenaga tidak boleh diketepikan. Pusat data menggunakan tenaga elektrik yang besar. Jika insentif dan tarif khas diberikan kepada syarikat, rakyat berhak untuk mengetahui sama ada mereka secara tidak langsung menanggung kos tersebut.
Serendah tidak boleh dijadikan tapak kos rendah untuk menyokong ekonomi digital global. Keputusan pembangunan harus mengutamakan kepentingan rakyat, kelestarian alam dan keadilan ekonomi.
==========
Gandipan Nantha Gopalan ialah Ahli Jawatankuasa Pusat Parti Sosialis Malaysia (PSM).
